Ozon satıcısında vergi rejimi ve muhasebe: satıcılar ne seçtiğini anlatıyor

Ozon'da ilk satıştan önce iki karar veriliyor: hangi hukuki formla kaydolacaksın, hangi vergi rejiminde duracaksın. Aşağıdakilerin tamamı sekiz Rusça satıcı videosunun transkriptlerinden; beşi baştan sona izlendi. Hiçbiri Ozon'un ya da vergi idaresinin resmî belgesi değil — satıcıların kendi anlatımları. Bu yazı vergi danışmanlığı değildir. Her oran ve eşik videonun çekildiği döneme ait; hepsi o günden beri değişti, bazıları birkaç kez. Uygulamadan önce güncel kuralı teyit et ya da muhasebeciye sor.

Üç hukuki form ve serbest meslek kapısı

Dört video da aynı üçlüyü sayıyor: serbest meslek statüsü (самозанятый), şahıs girişimcisi (ИП), limited şirket (ООО). Ayrımı tek kural yapıyor: serbest meslek statüsünde başkasının malını alıp satamazsın, yalnızca kendi ürettiğini satabilirsin. "Костя на Озон" kanalındaki satıcı kararını tam bu maddede verdiğini söylüyor; bir de yine de kaydolan bir tanıdığını anlatıyor — biraz satış yapmış, sonra sözleşmesi feshedilmiş.

İkinci satıcı pazaryeri satıcılarının yaklaşık %90'ının şahıs girişimcisi olduğunu söylüyor ve bunu öneriyor; şirketi üç duruma saklıyor: ortak, çok büyük kadro (130 çalışan sınırını anıyor), ya da işletmeyi ileride satmak veya miras bırakmak. Bedeli nakit esnekliği — şirketin parası senin değil, kendine maaş ödemen ve her kuruşu belgelemen gerekiyor, "bunu %100 muhasebeci yapar". Şirket ayrıca kuruluş kararı, ana sözleşme ve en az 10.000 ₽ sermaye istiyor. Giyim satıcısını ilgilendiren ayrıntı: marka tescili, sertifika, uygunluk beyanı ve ret mektubu ancak şahıs girişimcisinden itibaren mümkün; serbest meslek statüsünde markan "hiçbir belgeyle desteklenmeyen bir yazı" olarak kalıyor.

Rakamlarda kaynaklar ayrışıyor, ikisini de yazıyoruz. Biri yıllık ciro tavanını 2,4 milyon ₽ veriyor ve kendi içinde doğruluyor: "ayda 200.000 ₽ demek, tavanın bu." Başkası aynı tavanı 4 milyon ₽ diye anıyor. Oranda da mutabakat yok: üçü de kuralı aynı veriyor — gerçek kişiye satışta %4, tüzel kişiye %6 — ama ikisi "alıcılar çoğunlukla gerçek kişi" deyip %4 üzerinden gidiyor, üçüncüsü parayı sana pazaryerinin yani bir tüzel kişinin gönderdiğini söyleyip %6 diyor. Vergini değiştirdiği için muhasebeciye sorulacak ilk soru bu.

Yasaklarda çelişki yok ve doğrudan giyim satıcısını vuruyor: gıda (ev yapımı dâhil), alkol, tütün, zorunlu etiketlemeye tabi ürünler — ayakkabı, deri giyim, nevresim, ÖTV'li ve tehlikeli ürünler satılamıyor. İki videonun da değindiği iki pratik detay: her satış için ayrı fiş kesiliyor ve ilk kez kaydolana tek seferlik 10.000 ₽ indirim hakkı tanınıyor.

Basitleştirilmiş rejim: %6 mı, %15 mi

Şahıs girişimcisi ve şirket için pratikte iki rejim konuşuluyor: basitleştirilmiş (УСН) ve genel (ОСНО). Basitleştirilmişin iki kolu var.

Kol	Matrah	Videodaki hesap
Gelir üzerinden %6	Ciro	Yıllık 300.000 ₽ üstüne %1 ekleniyor; anlatan buna "%7" diyor. 1 milyon ₽ ciro → 70.000 ₽ vergi (2025)
Gelir eksi gider ~%15	Belgelenebilen kâr	1 milyon ₽ satış, Ozon ~400.000 ₽ göndermiş, belgeli mal maliyeti düşülünce ~50.000 ₽ (2025)

Kâğıtta ikinci kol ucuz, ama iki satıcı da birincide kalmış. Sebep aynı: gider ancak belgeliyse giderdir. Kişisel karttan ödenen kargo ithalatı, karta gönderilen serbest çalışan ücreti, faturasız mal düşülmüyor. Biri "gelir eksi gidere geçip bir milyon gider yazarım" diyenleri açıkça uyarıyor; diğeri ekliyor: vergi idaresi %15'teki şahıs girişimcilerini daha yakından izliyor, orada şema çok, o rejimde muhasebeci neredeyse zorunlu.

Bir podcast Ozon'a özgü bir iddia ekliyor: satıcı, muhasebecisine dayanarak Ozon'un sadakat indirimini (СПП) puan olarak verdiğini, sonra aynı puanlarla komisyonu ve reklamın bir kısmını mahsup ettiğini, bu puanların gider yazılamadığını söylüyor — gider tarafı şişmediği için "gelir eksi gider" burada işe yaramıyor. Tek satıcı, tek muhasebeci; hesabına koymadan doğrulat.

Genel rejimde aynı satıcı dürüst: "pratik deneyimim yok, anlatacağım bir tür ansiklopedi bilgisi." O kayıtla: şahıs girişimcisinde %13, 5 milyon ₽ üstünde %15, 2025'ten itibaren 50 milyon ₽ üstü için %22'ye çıkan oranlar; şirkette %20 kurumlar vergisi, 2025'ten itibaren %25; ürünlerin çoğunda %20, bir kısmında %10 KDV. Başvuru yapmazsan otomatik olarak oraya düşüyorsun.

Gözden kaçan sabit gider sigorta primleri — bir videoda yıllık "50.000 ₽ civarı, biraz fazlası", diğerinde aylık ~4.000 ₽ bildirim artı ~500 ₽ banka masrafı. Ciro sıfır olsa da ödeniyor. Buradan çıkan tavsiye: kayıt 7 gün sürdüğü için önce malı sipariş et, yoksa mal beklerken aylarca boşa prim ödersin.

KDV eşiği: her videoda başka rakam

Bu bölüm "rakamlar tarihlidir" kuralının en net örneği. İzlenen dört video eşiği dört ayrı yerde anıyor:

• 2025 videosu: yıllık ciro 60 milyon ₽'yi aşarsa basitleştirilmiş rejimde de KDV başlıyor; rejimin tavanı 200 milyondan 450 milyon ₽'ye çıkarılmış. Oranlar: indirim hakkıyla %20, ya da 250 milyona kadar %5 ve 250-450 milyon arası %7.
• 2025 sonbaharı haber videosu: Duma ilk okumada bir tasarı kabul etmiş; 1 Ocak 2026'dan itibaren eşiğin 10 milyon ₽'ye indirilmesi, genel rejimde ana KDV oranının %22 olması, perakende ve nakliyede patent rejiminin kaldırılması öneriliyor. Sunucunun kaydı: henüz ilk okuma, değişebilir.
• 2026 yazı videosu: 2026'da fiilen uygulanan eşik 20 milyon ₽; 2027 için planlanan 15 milyonluk indirim askıya alınmış, 20 milyonluk eşik 2029'a kadar sabitlenmiş.

Son videodaki satıcının 2025 cirosu 20 milyonu aşmış: ya KDV'ye geçecekti ya rejim değiştirecekti, ikincisini seçti. Birinci videonun aritmetiği nedenini gösteriyor: %6 üstüne %5 eklenince %11 oluyor, eski %7'nin epey üstü. İndirimli bölgelerde tablo değişiyor — bazılarında %6 yerine %1 uygulanıyor (Kalmıkya ve Kurgan anılıyor), orada %1 + %5 = %6 çıkıyor, "hiçbir şey değişmiyor". Ayrıca eşik brüt pazaryeri cirosuna bakıyor: satıcının deyimiyle pazaryerinde satanlar "bu cironun bütün giderlerle nasıl şiştiğini iyi bilir" — hesabına 400.000 ₽ geçerken eşik 1 milyonluk ciroyu görüyor.

Pazaryeri raporu neyi söyler, neyi söylemez

Raporları anlatan videoya göre Ozon belgeleri ayda bir çıkıyor (Wildberries'te haftalık), satıcı panelinde Начисления и документы altında: "документы" muhasebeye girecek belgeleri, "начисления" bonus ve kesintiler dâhil satış analitiğini tutuyor.

• Отчёт о реализации (satış raporu) temel belge: "реализовано" Ozon'un ne sattığını, "возвращено" iadeleri gösteriyor. Beyana girecek gelir, toplamdan iadeler düşülerek bulunuyor.
• УПД ve ek hizmet belgeleri kesintileri açıyor: komisyon, lojistik, depolama, teslimat.
• Finans ekranındaki eksi satırlar hizmet gideri: marka tanıtımı, satıcı bonusları, "yıldızlı ürünler", aramada tanıtım. Dönem sonu bakiyesi ise hesabına geçecek tutar.
• Отчёт о взаиморасчётах (mutabakat raporu): açılış bakiyesi, satıcıdan mal alımı, ödeme talimatları, yapılan iş tutanağı ve satış raporları tek belgede.

Kritik nokta son maddede: vergi idaresi bu mutabakat raporunu pazaryerinden alıyor ve beyan ettiğin gelirle karşılaştırıyor. Anlatanın tarifi: hesabına bir rakam geçiyor, gelir olarak gösterilmesi gereken bambaşka bir rakam. Satış belgeleri takip eden ayın 8'ine kadar panelde görünüyor ve aynı sürede elektronik belge sistemi (ЭДО) üzerinden muhasebe yazılımına düşüyor; oradan gelen raporlar orijinal belge sayılıyor. Serbest meslek statüsündeki satıcı aylık gelir için dört belgeyi topluyor: satış raporu, havale raporu, mutabakat raporu ve puanla yapılan ödemelere ilişkin prim tutanağı.

Satıcıların uyardığı muhasebe hataları

1. Yalnızca hesaba geçeni gelir yazmak. İki video bunu bağımsız olarak "yeni başlayanın ana hatası" diye anıyor, ikisi de aynı sonucu söylüyor: ceza. Vergi cironun tamamından hesaplanıyor.
2. Belgesiz gideri gider sanmak. Kişisel karttan ödenen kargo, karta gönderilen serbest çalışan ücreti, faturasız mal — hiçbiri düşülmüyor.
3. Formu geç seçmek. Rejimi sonradan değiştirmek zor; mağaza korunsa bile muhasebecisiz yürümüyor.
4. Gelir-gider defterini tutmamak. 2017'den beri şahıs girişimcisi olan satıcı, 1.000'den fazla öğrencisi arasında bu defteri dolduran kimse görmediğini söylüyor — ama ekliyor: bu, tutulmaması gerektiği anlamına gelmez.
5. Çeyreklik ödemeyi atlamak. Kural, çeyrek bittikten sonraki ayın 25'ine kadar göndermek. Aynı satıcı yılda bir kez ödediğini itiraf ediyor ve riski söylüyor: vergi idaresi hesabı bloke edip parayı kendi çekebilir.
6. Pahalı muhasebeciye takılmak. Tavsiye şehrindeki yerel muhasebeci: ~5.000 işlemli bir şahıs girişimciliği için yılda 3.000 ₽ (2025); bir başkası yıllık beyanname için bankadan ~3.000 ₽, KDV'li düzen için ayda ~5.000 ₽ anıyor.

Kısa özet

• Serbest meslek statüsü yalnızca kendi ürettiğini satana; ayakkabı ve deri giyim gibi etiketli ürünler yasak.
• Tavanı için videolar 2,4 ve 4 milyon ₽, oranı için %4 ve %6 diyor — ikisi de çelişkili.
• Satıcıların çoğu şahıs girişimcisi + gelir üzerinden %6; çünkü gider ancak belgeliyse giderdir.
• Sabit primler ciro sıfır olsa da ödeniyor; kayıt 7 gün sürüyor, önce malı sipariş et.
• KDV eşiği izlenen videolarda 60, 10, 20 ve 15 milyon ₽ olarak geçiyor ve brüt pazaryeri cirosuna bakıyor.
• Vergi idaresi Ozon'dan mutabakat raporunu alıyor; beyanın o raporla uyuşmalı.

Bu yazı vergi danışmanlığı değil, satıcı anlatımlarının derlemesidir; oranlar ve eşikler değişiyor, kararını güncel mevzuata ya da muhasebecine dayandır. Commbot'un kâr hesabında vergi ayrı bir satır; oran değiştiğinde güncellemek yine satıcının işi.