Ozon için mal tedariki: tedarikçi, Çin ve kargo

Ozon'da kâr, kart açılmadan önce belli oluyor: malı kimden, kaça ve ne kadar sürede aldığınız satış fiyatından daha belirleyici. Aşağıdakilerin tamamı izlediğimiz satıcı videolarından çıkarıldı — 1688 rehberleri, tedarikçi arama anlatımları ve Çin'den mal getirip parasını yakanların kendi vaka anlatımları. Bunlar bağımsız satıcı anlatımlarıdır, Ozon'un resmî belgesi değil. Transkriptler 2026 yazında derlendi; videonun kendi verdiği zaman kaydını rakamın yanına yazdım. Kaynaklar birçok yerde çelişiyor; çelişkiyi çözmek yerine ikisini de bıraktım.

Tedarikçi nerede aranıyor

Tedarikçi arama videosunda ilk adım kanal seçmek değil, hedefi daraltmak: hangi ürün, hangi hacimde, hangi fiyata, hangi kalite şartıyla. Sonrasında videolarda tekrar eden kanallar şunlar.

Kanal	Kimin için	Videolarda anlatılan sınır
Yerel toptan pazarları (Moskova'da Sadovod ve Yujnıye Vorota)	Nişi küçük bütçeyle test eden yeni başlayan	10-20 adet alınabiliyor, mal elle yoklanıyor, pazarlık mümkün; ama bugün olan mal yarın olmayabiliyor, markalama ve özelleştirme yok
Alibaba	Çin'e ilk giriş	İngilizce destek, numune siparişi, özelleştirme, sözleşme ve sigorta var; fiyat 1688'e göre yüksek
1688	Daha ileri satıcı	En düşük fiyat; site Çince, tarayıcı çevirisi şart. Fark bir videoda %15-30, diğerinde yaklaşık %20
Rusya'daki üretimler	Kendi modelini yaptırmak isteyen	Renk, beden, parti derinliği serbest; numuneyi yerinde görüyorsunuz; zamanla vadeli alım açılıyor. Küçük partiyi isteksiz alıyorlar, sıraya giriyorsunuz
Yurt dışı: Çin, Türkiye, Kırgızistan	Hacme geçen	En geniş yelpaze ve en düşük birim fiyat; ilk parti için büyük nakit ve uzun bekleme

İki uyarı iki ayrı uçtan geliyor. Tedarikçi arama videosu: bakacağınız tedarikçi Ozon'da veya Wildberries'te kendisi de satıyorsa o tedarikçiyi almayın — siz rakibi olunca fiyatı kırıp sizi dışarı iter ve elinizde satılmayan mal kalır. Rus üretimiyle çalışacaksanız: daha ilk görüşmede numunenizi ve kalıplarınızı kimseye vermeyeceklerini konuşun, yoksa aynı ürünle pazaryerinde karşınıza çıkabiliyorlar.

Bir de yöntem uyarısı var: iki üç, hatta on tedarikçi arasından seçmeyin; en az 20-30, mümkünse 50 firmayı, pazarı, pavyonu tarayın. Kapsamlı kurs videosu ise seçimin yönünü ters çeviriyor — tedarikçiden değil üründen seçilir. Yani pazara gidip beğendiğinizi almak değil, analitikle ürünü bulup sonra o ürünü Çin'de aramak.

1688'de tedarikçi nasıl denetleniyor

İki 1688 rehberi de ağırlıkla Wildberries satıcılarına sesleniyor; sitenin kullanımı aynı, pazaryeri tarafındaki rakamları Ozon için almayın. Arama iki yoldan yapılıyor: Rusçadan basitleştirilmiş Çinceye çevirip hiyeroglifi arama kutusuna yapıştırmak, ya da satıştaki kartın ekran görüntüsüyle fotoğraf araması. Videoların hepsi fotoğraf aramasını öneriyor; sonuç azsa «benzerini bul» düğmesi listeyi genişletiyor.

Tedarikçi kartında bakılan alanlar:

• Madalyalar ve üst fabrika / üst satıcı rozetleri. Videoya göre bu rozetleri almak da elde tutmak da zor; kusurlu iş çıkaran yıldızını geri verebiliyor.
• Tekrar alım oranı. Bu bizdeki iade değil, aynı alıcının geri dönme oranı; yüksek olması iyi. Eşikte kaynaklar çelişiyor: bir video %20 altını hiç değerlendirmediğini, %50-70'in en büyük tedarikçilere ait olduğunu söylüyor; diğeri %10'la bile çalışılabileceğini, %29-40'ın zaten tavan olduğunu söylüyor.
• Yorum notunun alt kırılımı. Bir satıcı geri dönüş hızı ve iletişim notlarına bakmadığını, çünkü onların sürekli düşük verildiğini; asıl kalite notuna baktığını söylüyor. Beş üzerinden iki onun için sorun demek.
• Sitedeki yıl ve yıllık sipariş sayısı. On yıl çok iyi, «1» bir yıllık demek. Ürününde hiç yorum olmayıp toplam on siparişi olan tedarikçi güvenilmez sayılıyor; yorum yokluğu 1688'de tek başına normal, sipariş yokluğu değil. Yılda 11.000 satış gören bir tedarikçiye ise güvenilebileceği söyleniyor.

Kartın içinde iki tuzak var. Üstte görünen düşük fiyat çoğu zaman listedeki başka bir varyasyona ait; aradığınız ürün aşağıda ve 10 yuan yerine 25 yuan olabiliyor. Fiyatın bir adet için mi, on mu, yüz mü verildiği de ayrıca okunmalı. Gösterilen stok her zaman güncel değil. Aynı infografikle satan onlarca tedarikçiyi ayırt etmenin en iyi yolu, yorumlardaki gerçek alıcı fotoğrafları.

Numune, ilk parti ve kendi ürünün

Test partisi küçük tutuluyor ama testin kendisi uzun sürüyor. Çin'de yaşayıp Ozon Global'de satan satıcı, teslimat ve yorum birikmesi yüzünden bir ürünü test etmenin üç-dört ay aldığını, nişi seçtikten sonra bile ürün denemelerinin altı-sekiz ayını yediğini söylüyor. Şoper çantayla başlayan satıcı ise hiç hesap yapmadan «iki çuval» sipariş ettiğini, malın üç-dört ay satılmadan durduğunu, sonunda %60-70'ini Avito üzerinden toptan elden çıkardığını anlatıyor; kalanı hâlâ deposunda.

Rus üretimiyle çalışan bir satıcı numune adımını daha somut anlatıyor: hem diken hem baskı yapan Moskova ve Petersburg firmalarına baktı, uzaktan sipariş vermek istemedi — üretime gidip kumaşı ve baskı kalitesini kendi görmek istedi. İlk deneme partisini standart ölçüde ve analitiğin en çok talep gösterdiği renkte yaptırdı.

Çin'de bir adım ötesi sözleşmeli üretim. Ozon Global satıcısı, 1688'den herkesin aldığı standart ürünlerde marjın %5-10'a düştüğünü ve rakiplerin de Çinli olduğunu görünce cirosunun yaklaşık %60'ını sözleşmeli üretime kaydırdığını söylüyor: renk değiştirmek gibi küçük özelleştirmeler zor değil ve ürün rakibinkinden biraz farklı oluyor. Ayrıca 1688'de hiç satmayan küçük bir fabrika bulmuş; Rusya'da bilinmeyen bir ürünle fiilen tek satıcı olmuş. Bir yıllık deneme yanılmanın sonunda net marjını %25 olarak veriyor, ürün sayısı yaklaşık 70, ortalama sepeti 1.300 ruble.

Kargo, süre ve maliyet satırları

Ortak nokta: fabrikanın kendi lojistiği yok. Bir rehber «bir tanesini bile görmedim» diyor; üretimler nakliyeyi dışarıdan tutuyor, rota oturmamış oluyor, kutular ezik geliyor. Bu yüzden iki 1688 rehberi de aracı (bayer ya da kargo şirketi) üzerinden çalışmayı öneriyor. Aracı, mal gönderilmeden önce kusur kontrolü yapıyor, pazarlığı devralıyor, gerekirse etiketlemeyi Çin'de yaptırıyor.

Kalem	Videolarda geçen değer
Fabrikanın kendi gönderisi	Kilogram başına 5-7 dolar, «onlara göre çok iyi fiyat»; başka bir videoda 5-6 dolar ve üstü
Aracı üzerinden lojistik	İyi bir bayerde kilogram başına 2-3 dolar; 1,5-2 dolar bulunursa «süper»
Aracı komisyonu	Mal bedelinin %5-10'u; bir hesap tablosunda %10 varsayılmış
Hesap örneği	3 dolar/kg ve 1 dolar = 100 ruble ile bir partinin lojistiği 78.000 ruble
Çin'den Moskova'ya süre	20-30 gün; başka videoda «bir ay»; alım dahil toplam yaklaşık 45 gün
Tedarik ufku	Test partisinde 1-1,5 ay; sonrasında sürekli 2-3 aylık ufuk

Ağırlık ayrı bir kalem: lojistik kiloyla hesaplandığı için gramajı sipariş öncesinde bilmek gerekiyor; kurs videosu ürünü 1688 sepetine ekleyip ağırlığı oradan okuyor (örnekte 150 gram). Kargo şirketlerinin kendi dolar ve yuan kurları olabiliyor. Birim ekonomisinde sayılan diğer satırlar: koli değiştirme yaklaşık %5, kusur payı %2, eküayring %1,5, ambalaj ürün başına 23 ruble, reklam cironun yaklaşık %20'si; vergi tarafında %6 artı 300.000 ruble üstü ciro için %1, yani hesaba %7 yazılıyor. Sertifika tarafında bir satıcı, mağazasındaki ürünlerin yaklaşık %10'unun beyan gerektirdiğini, kalanının ret mektubuyla kapandığını ve toplamda 12.000 ruble harcadığını söylüyor. Aynı kurs videosunda örnek ürünün hesabı eksiyle kapanıyor: 37.000 ruble yatırımda 17.000 ruble zarar. Rehberin cümlesi net — x10 fark kâr demek değil.

Paranın maliyeti de bir satır. Bir satıcı, kredinin yıllık %34-36 olduğu dönemde 3 milyon rublenin ayda 90.000 ruble faiz ettiğini, bu yüzden tedarikçiyle vade konuşmaya geçtiklerini anlatıyor: beş tedarikçiden dördü vade veriyor, güven kurulduğunda mal satış sonrası ödemeyle bile alınabiliyor. Aynı kanalın bir denemesinde katılımcı, Sadovod'da ilk temasta bir milyon rublelik malı böyle almış.

Sipariş adımında iki rehber doğrudan çelişiyor. Biri siteden sipariş vermeyin, satıcıyla yazışıp nakliyeyi ayrı ayarlayın diyor; diğeri artık sepete atıp siteden doğrudan sipariş verilebildiğini, bunun bir yıl öncesine göre çok kolaylaştığını, hatta tek adet alınabildiğini söylüyor. Bir fark daha: kargo şirketleri malı hep Moskova'ya getiriyor; doğrudan çalışınca başka şehirlere de getirtmek mümkün oluyor — ama malı zaten Moskova depolarına göndereceksen bu avantaj tartışmalı.

Gümrük tarafı videolarda iki başlıkta geçiyor. Birincisi resmî ithalatın işleri: gümrük temsilcisi ya da broker bulmak, sertifika ve izin belgelerini öğrenmek, Çinli satıcının çoğu zaman adını bile bilmediği fatura ve çeki listesini aldırmak. İkincisi sınıflandırma: mal kodundan emin değilseniz gümrükten ön karar isteyebiliyorsunuz — ürün tarifi, fotoğraf, numune ve teknik belgeyle başvuruluyor, birkaç günden birkaç haftaya kadar sürüyor ve yüksek tutarlı sevkiyatlarda ya da yeni, özgün üründe öneriliyor. Videolarda «gri» ithalat yolları da tartışılıyor; burada anlatmıyoruz. Hukuki risk satıcının üstünde kalıyor ve aynı videolar denetimin sıkılaştığını, belge taleplerinin arttığını söylüyor.

Ne ters gidiyor

• Kalite beklentisi tutmuyor. Ahşap avize getiren satıcı kalite algısının taban tabana zıt olduğunu söylüyor: küçük kusurlu bir aydınlatmayı Çinli alıcı asıp geçiyor, 5.000 rubleye alan Rus alıcı geçmiyor. Aynı satıcı kutulardan Çince talimatın bile çıkmadığını, çizimi ve tarifi kendilerinin ürettiğini anlatıyor.
• Fabrika kendi bildiğini okuyor. Çin'de yaşayan satıcı, süre kaçırmanın ve ürünü kendi kafasına göre değiştirmenin fabrikaların ezici çoğunluğunda olağan olduğunu söylüyor; bir fabrika müdürü görüşmede onaylayıp sonra «müşterinin ne istediğini ben daha iyi bilirim» diyerek kendi bildiğini yapıyormuş. Tavsiyesi tek kelime: sabır. Avize getiren satıcının deneyimi de aynı yere çıkıyor — fabrika montajı ve hammaddeyi düzenleyemiyorsa fabrikayı değiştirmek daha kolay.
• Kusurlu mal geri gitmiyor. Ters lojistik pahalı olduğu için kusurlu ürün atılıyor ya da imha ediliyor; bir rehber malın otuz günde geldiğini, o zamana kadar garanti süresinin kapandığını söylüyor. Rusya'da pazardan alan satıcı ise kusurluyu iade edebildiğini, Çin'den gelen küçük ev aletlerini tanıdığı herkesin kendi tamir ettiğini söylüyor.
• Süre sezonu yiyor. Haziran sonunda çekilen videoda su tabancası örnek veriliyor: mal gelene kadar sezon bitiyor. 2025 sonbaharındaki Çin tıkanıklığında eylülde sipariş edilen mal aylar sonra gelmiş; bir ajans o dönemde müşterilerinden ücret almayı durdurduğunu, mağazaların donduğunu anlatıyor.
• Hacim cezalandırıyor. Sörf tahtası getiren satıcı bunların deposunun yarısını kapladığını, Moskova'dan Petersburg'a adet başına 400-500 ruble taşıma çıktığını ve 10.000 rublelik üründe bunun ağır olduğunu söyleyip büyük ve gabari dışı üründen vazgeçtiğini anlatıyor.
• Yanlış mal ve dolandırıcılık. 1688'de dolandırıcıya rastlandığını, ama tekrar alım filtresinin riski düşürdüğünü bir rehber söylüyor. Ozon Global tarafında ise makineyle kopyalanan kartlarda alıcıya bambaşka ürün gidebildiği, özelleştirilmiş ürününüzün 1688'de benzeri varsa ucuz taklidinin gelebildiği anlatılıyor; anlatan satıcı çözümü Rusya'da kendi markasını tescil ettirmekte bulmuş, ondan sonra klon kartları kolayca kapattırıyor.

Kısa özet

• Önce ürünü seçin, sonra tedarikçiyi. Pazara gidip beğendiğini almak videolarda en çok eleştirilen başlangıç.
• Pazar hızlı ve vadeli ama süreksiz; Çin ucuz ama yavaş ve peşin; Rus üretimi kendi ürününüzü verir ama küçük partiyi zor alır.
• 1688'de tedarikçiyi madalya, tekrar alım oranı, kalite alt notu, yıl ve sipariş sayısıyla eleyin; eşikler kaynaktan kaynağa değişiyor.
• Lojistiği kilo üzerinden ve aracı komisyonuyla birlikte, sipariş vermeden önce hesaplayın; alış ile satış arasındaki x10 fark kâr anlamına gelmiyor.
• Test partisini küçük, tedarik ufkunu 2-3 ay tutun; sezonluk üründe asıl risk süredir.
• Kusurlu mal Çin'e dönmüyor — kusur payını baştan hesaba yazın.

Commbot, kart bazında alış maliyetini ve lojistik kalemlerini fiyat modeline dahil ediyor; tedarik kaynağını değiştirdiğinizde birim ekonomisinin nereye gittiğini görmek için işe yarıyor.